Bakanlık Açıkladı: Sucuk, Tantuni ve Lahmacunda Tek Tırnaklı Eti Çıktı!

Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit ve tağşiş yapılan gıdalara ilişkin listesini güncelledi. Yeni listede Kırklareli, Mersin ve Manisa'daki işletmelere ait sucuk, kıyma kavurma, tantuni ve lahmacun harcı ürünlerinde tek tırnaklı hayvan eti (at ve eşek eti) tespit edilirken, bir gıda takviyesinde ise ilaç etken maddesine rastlandı. Yani tüketicinin dana ya da kuzu eti sanarak satın aldığı ürünlerde, etiketinde yer almayan bir hayvan türünün eti kullanıldı.

Bakanlığın düzenli olarak yayımladığı bu liste, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında yürütülen denetimlerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmak için oluşturuluyor. Listenin amacı hem tüketicinin bilgilenmesini sağlamak hem de gıdada hile yapan işletmeler üzerinde caydırıcılık kurmak.

Hangi ürünlerde tek tırnaklı eti tespit edildi?

Güncellenen listede en çok dikkat çeken kayıt, Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesinde faaliyet gösteren Saffet Et Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi oldu. Şirketin "Kocaağa Çiftliği" ve "Salih Kocaağa Çiftliği" markalarıyla piyasaya sürdüğü ısıl işlem görmüş sucuk, baton sucuk ve kangal sucuk ürünlerinden alınan numunelerde tek tırnaklı hayvan eti tespit edildi. Uygunsuzluğun tek bir üretimle sınırlı olmaması, farklı parti ve seri numaralarına ait ürünlerde saptanması dikkat çeken nokta oldu.

Listedeki diğer kayıtlar ise hazır yemek ve dönerci tarafında yoğunlaştı:

• Mersin (Akdeniz): Saray Yemekçilik firmasına ait kıyma kavurma ürününde ve Gözde Tantuni işletmesinin pişmiş kırmızı et tantunisinde tek tırnaklı eti tespit edildi.

• Manisa (Merkez): Hüseyin Usta Menekşe işletmesinin çiğ lahmacun harcında tek tırnaklı eti bulundu.

• Mersin (Toroslar): Bioclass Bitkisel Ürünler tarafından üretilen "Honey Palace Epimedyumlu Macun" adlı üründe ilaç etken maddesi saptandı.

Son madde, gıda takviyesi olarak satılan ürünlerdeki ayrı bir riske işaret ediyor: bitkisel içerikli görünen bir macunun içine, yalnızca hekim kontrolünde kullanılması gereken bir ilaç etken maddesinin katılması. Bu tür ürünler, kullanıcının haberi olmadan mevcut ilaçlarıyla etkileşime girebileceği için ciddi bir sağlık riski oluşturuyor.

Tek tırnaklı eti neden ciddi bir sorun?

Tek tırnaklı ifadesi at, eşek ve katır gibi hayvanları kapsıyor. Türk Gıda Kodeksi'ne göre bir et ürününde hangi hayvan türünün eti kullanıldıysa bunun etikette açıkça belirtilmesi zorunlu. Dana eti beyanıyla satılan bir sucukta at ya da eşek etine rastlanması, mevzuat açısından tağşiş yani ürünün bileşiminde izin verilmeyen bir değişiklik yapılması anlamına geliyor.

Sorunun iki boyutu var.

1- Tüketicinin Aldatılması: Müşteri, ödediği bedelin karşılığını almadığı gibi, dini ya da kişisel tercihleri nedeniyle tüketmek istemediği bir ürünü farkında olmadan tüketmiş oluyor.

2- İzlenebilirlik: Gıda amaçlı üretilmemiş, veteriner kontrolünden geçmemiş hayvanların et zincirine girmesi, kalıntı ve hijyen açısından denetlenemeyen bir gri alan yaratıyor.

Bu ürünlerden satın aldığını düşünen tüketici ne yapabilir?

Listede adı geçen bir ürünü satın aldığını düşünüyorsanız izlenebilecek yol şu:

1. Ürünü tüketmeyin ve saklayın. Ambalajı, parti/seri numarasını ve varsa fişi atmayın. Bunlar hem işletmeye hem resmi mercilere başvuruda temel dayanak olacak.

2. Bakanlığın güncel listesini kontrol edin. Marka adı, parti numarası ve uygunsuzluk türü listede birebir yayımlanıyor.

3. ALO 174 Gıda Hattı'na bildirin. Satın aldığınız üründe şüphe varsa ya da bir işletmede hijyen veya içerik uygunsuzluğu gözlemlediyseniz ihbarınızı doğrudan Bakanlığa iletebilirsiniz.

4. İşletmeye yazılı başvurun. Ayıplı mal kapsamında iade ya da bedel iadesi talep edebilirsiniz. Sonuç alamazsanız Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru yolu açık.

5. Deneyiminizi kayda geçirin. Yaşadığınız süreci diğer tüketicilerin görebileceği bir yerde paylaşmak, hem işletmeye yanıt hakkı tanıyor hem de aynı ürünü almayı düşünenler için somut bir uyarı oluşturuyor. Nasıl etkili bir bildirim yazacağınıza dair adımları şikayet yazma rehberimizde bulabilirsiniz.

Denetimler sürecek

Bakanlık, uygunsuzluk tespit edilen işletmelere gerekli idari ve cezai işlemlerin uygulandığını, il ve ilçe bazında yürütülen denetimlerin kesintisiz devam edeceğini duyurdu. Denetim sonuçlarının kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmaya devam edeceği de vurgulandı.

Bu listelerin asıl değeri, tüketicinin marka bilinirliğine değil doğrulanabilir bilgiye bakmasını mümkün kılması. Bilinen bir markanın rafta yer alması tek başına bir güvence sayılmıyor; asıl belirleyici olan işletmenin denetim geçmişi, şeffaflığı ve sorun çıktığında nasıl davrandığı.

Güven Rehberi olarak yaklaşımımız da bu: bir işletmenin güvenilirliği tek bir olayla değil, doğrulanmış kullanıcı deneyimlerinin toplamıyla ölçülür. Platformumuzda bir markanın hem olumlu hem olumsuz deneyimlerini bir arada görebilir, "en iyi sucuk markası" tarzı sorularınızı gerçek kullanıcı yorumlarına dayanarak yanıtlayan Güvenio yapay zeka asistanına sorabilirsiniz. Ayrıca siz de herhangi bir işletme ile ilgili deneyiminizi hemen paylaşabilirsiniz.